Ga naar inhoud

Duitsland ziet anti-Europa en extreem-rechts in volle vaart op zich afkomen

De Duitse vrees voor invloed van anti-Europese en rechts-extremistische partijen wordt waar. Vandaag schrapte het Constitutionele Hof de kiesdrempel, waarmee de deur open staat voor kleine partijen in Brussel om zetels te halen die ze in de Bondsdag niet hebben. Zo'n 300.000 stemmen zijn nu genoeg voor een plekje in Brussel.
Duitse Constitutionele Hof

Twee maanden voordat de Europese Parlementsverkiezingen plaatsvinden, beslist het Duitse Constitutionele Hof in Karlsruhe dat de kiesdrempel voor de verkiezingen in Brussel niet in overeenstemming is met de grondwet. Partijen hebben erdoor geen gelijke kansen, zo besloot het Hof woensdagmorgen. Vijf rechters stemden voor, drie tegen. 

Zeven partijen extra

Het zal in mei voor een andere situatie zorgen. Bij de vorige verkiezingen in 2009 brachten 26,9 miljoen mensen hun stem uit. Als er toen geen kiesdrempel was geweest, zouden nu 7 extra partijen uit Duitsland in Brussel vertegenwoordigd zijn. Het gaat om de Freie Wähler, de Republikeinen, de partij voor Dierenbescherming, de Gezinspartij, de Piraten, de partij voor Gepensioneerden en de ecologisch-democratische ÖPD.

300.000 stemmen is een zetel

Het is lang niet zeker of dat rijtje in 2014 wel kans maakt op een zetel. Een aantal factoren zal verschillen met 2009. Dit jaar heeft Duitsland door de uitbreiding van het aantal lidstaten geen 99 maar 96 zetels te verdelen. Er vanuit gaande dat er in mei een vergelijkbare opkomst is als 5 jaar geleden, dan zouden nu ongeveer 300.000 stemmen goed zijn voor een zetel in het Europees Parlement.

Afgang liberalen

Daarbij moet rekening worden gehouden met een aantal dingen. Nu de kiesdrempel wegvalt kan dit een extra reden zijn voor kiezers om nu op een kleine partij te stemmen. Het kan zelfs de opkomst omhoog stuwen. Verder is in Duitsland het politieke landschap de afgelopen 5 jaar veranderd. De FDP haalde in 2009 nog bijna 3 miljoen stemmen, wat goed is voor 11%. Gezien de enorme afstraffing bij de Bondsdagverkiezingen afgelopen september is te verwachten dat de liberalen nu weer een flink aantal stemmen minder krijgt.

Nieuw is ook de eurosceptische partij Alternative für Deutschland. De AfD haalde op een haar na de Bondsdag niet, maar staat inmiddels op 8% in de peilingen voor Brussel. Deze partij snoept overal stemmen weg, en vooral bij de FDP. Waar in Duitsland het electoraat normaal gesproken niet zo snel van partij wisselt als in Nederland, is nu te stellen dat er hard zal worden gevochten om het gat dat de FDP achter laat. Zo’n drie miljoen stemmen van rechts-conservatieve kiezers liggen nu in het verschiet. Ook de door de Duitse veiligheidsdienst als rechts-extremistisch bestempelde NPD zou in mei een kans hebben op een zetel.

Peiling Europese Parlementsverkiezingen 2014

  1. CDU/CSU: 40%
  2. SPD: 24%
  3. Groenen 12%
  4. Linken 8%
  5. AfD: 6%
  6. FDP 4%
  7. Overige 6%

Peiling: Forschungsgruppe Wahlen voor ZDF (21 februari 2014)

Rechts-extremisten tot aan Piraten

Een pragmatisch verbond van kleine partijen – waaronder de Freie Wähler (groep ongebondenen politici, vaal lokaal georiënteerd), de NPD en de Piratenpartij – bracht de zaak voor. De centrale vraag was of de in Duitsland geldende drempel kleine partijen onrechtvaardig benadeelt. De Bondsdag vindt de drempel noodzakelijk om versplintering van het Europese Parlement te voorkomen.

Kiesdrempel

Het Constitutionele Hof heeft eind 2011 de tot dan toe geldende kiesdrempel van 5% afgeschaft, omdat dit de rechten van de kleine partijen in het geding zou brengen. Als antwoord daarop stelde de Bondsdag een drempel van 3% in. Maar ook dat is dus tegen de grondwet, aldus Karlsruhe.

Elke Europese lidstaat mag zelf de regels bepalen voor de Europese Parlementsverkiezingen. Daarom gelden in Nederland dus weer andere regels dan in Duitsland.

Find this content useful? Share it with your friends!

Artikel door:
Avatar foto